Trudno dziś sobie wyobrazić różnorodność życia społeczności krakowskich Żydów.
Po liczącej w 1939 roku blisko 70 tysięcy osób - społeczności pozostało mniej zdjęć niż posiada dziś przeciętna rodzina.
Opuszczając w 1941 r. Kazimierz większość mieszkańców, zabrała je ze sobą nie zdając sobie sprawy że idzie w ostatnią drogę życia.
Nieliczne materiały, wyszukiwane w archiwach są jedynym  świadectwem o życiu mieszkańców Kazimierza.

Będziemy stopniowo prezentować materiały dokumentujące życie społeczności żydowskiej, zarówno na Kazimierzu jak też w Krakowie.
 


Stowarzyszenia żydowskie zarejestrowane w Krakowie w 1917 r.


• Izraelickie Stowarzyszenia dobroczynne, naukowe i towarzyskie. Bikor Cholim. Opieka nad chorymi. Mostowa 10 Chewra Kadisza. Stowarzyszenie pogrzebowe. Wolnica 5.
Nosse Hamitah. Stowarzyszenie noszących mary. Kupa 17.
• Ahawes Rajem. Stowarzyszenie dobrych dążności. Łazienna 7.
• Malbisz Erumin. Tow. dobroczynności starozakonnych. Augustyańska 13.
• Hasch.nases Kaleh. Stow. dla zaopatrzenia dziewcząt wychodzących za mąż Stradom 13.
• Kipe Zedukuh. Stow. dla rozdzielania jałmużny i węgli. Sebastyana 3.
• Menachim Abelim. Stow, dla pocieszania i wsparcia biednych izraelitów, pozostających w żałobie po śmierci krewnych. Sebastyana 3.
• Hisaharn bibne anijun. Stow. wsparcia biednych chłopców starozakonnych. Prez. Dr. M. Wechsler. Zielona 8.
• Binai Bruth. Solidarność. Prez.: Dr A. Fischler. Grodzka 61.
• Hauschacher. Przedświt. Dietka 54. Chewra Assiri..Sebastyana 33.
• Bach. Bet u. Woltatigläääeiteverein. Węglowa 3. Chewra Sandlers. Stow. Domu modlitwy i dobroczynności szewców izraelickich. Józefa 2.
• Samscha Zywela Cadek. Stow. ku wspieraniu rzeźników żydowskich. Krakowska 15.
• Asitas Skemia. Tow. izrael. starców i kalek. Prez.: Dr M. Wechsler. Zielona 8.
• Aussehei. Stow. ku wspieraniu biednych wysłużonych żołnierzy wyzn. mojż. Prez.: Dr.Liebeskind. Dietla 79.
• Tow. wzaj. pomocy rękodzielników izrael. Stradom 27.
• Stow. ku wspieraniu słuchaczów wszechnicy i rygorozantów
Prez.: Dr. Jerzy Trammer. Zielona 3.
• Miejscowa grupa krakowsk. Stow. ku niesieniu pomocy ubogiej ludności izrael. w Galicyi. Prezes: D.r. Herman Hirsch. Zielona 18.
• Stow. pań dla wsparcia biednych ch. położnic.
Prez. Dora Fraenklowà. Sebastyana 3.
• Stow. kobiet dla wsparcia wdów izrael. Prez.: Amalia Oetingerowa,. Grodzka, 50.
• Stow. dla wsparcia uczniów szkół ludowych wyz.. mojż.
Prez.: Dr. Ludwik Lustgarten. Grodzka 58.
• Stow. kuchni rytualnej dla izraelitów zostających w szpitalach publiczn, Prez.: Rebeka Blanketein. Stow. ku wsparciu subjektów handlowych izrael. Dietla 53.
• Stow. ku zaopatrywaniu ubogich uczennic wyzn. mojż. w odzież i obuwie. Prez.: Karolina Horowitzowa. Grodzka.
• Stow. ku niesieniu pomocy biednym chorym i wyzdrowicielom
• szpitali krakowskich. Przez.: Regina Rotweinowa. Stolarska 15.
• Stow. pań dla wychowania biednych sierot żydowskich.
Prez.: Dora, Fraenklowa. Mostowa 4.
• Stow, bezpłatnego pośrednictwa w pracy. Prez.: Dawid Kohn. Floryanska.
• Stow. izraelitów postępowych. Prez.: Dr. L. Horowitz. Gertrudy 9.
• Stow opodatkowanych dla popierania wspólnych interesów.
Przez.: Dr. Adolf Meisels.
• Stow. izrael. młodzieży handlowej Zielona 9. Stow. właścicieli realności w dzielnicach VI, VII i VIII. Prez.: Dr. H. Seinfeld.
• Stowarzyszenie krawców Chaitim.
• Stow. zawodowe pocnocników handl. Dietla 41. Pomoc szkolna. Prez.: Amalia Reichmann. Zwiazek naukowo-towarzyski. Prez.: Dr. Geldwert. Floryańska, 5
• 'Tow. biblioteki i czytelni publ. Esra. Prez.: Dr. Leon Horowitz. Grodzka 32.
• Żydowskie towarzystwo gimnastyczne. Prez.: Dr. Ludwik Goldwasser. Dietla 58.
• Tow. im. Kazimierz, Wielkiego. Prez.: Dr. Maurycy Horowitz.
• Koło obywatelskie. Prez.: Dr. L. Rotwein. Zielona 7.
• Czytelnia dla kobiet narodowości -żydowskiej „Ruth"".
Prez.: 0. Thonowa. Zielona 7.
• Komitet kuchni szkolnej. Prez. : Dr. L. Lustgarten. Komitet taniej kuchni ludowej. Prez.: Dr. L. Horowitz.
• Ochronka dla dzieci. Prez.: Dr. L. Horowitz. Filia 1'ov-. „Die izraelit. Allianz in Wien". Prez.: Prof. Dr. Rosenblatt
 


WYBITNE POSTACI SPOŁECZNOŚCI ŻYDOWSKIEJ PRZEDWOJENNEGO KRAKOWA
 


Prawnicy
Dr. Ernest Ader
Dr. Aleksander Adler
Dr. Aleksnader Austern
Dr. Jozef Bannet
Olga Bannet
Dr. Ignacy Basler
Dr. Mojzesz Billet
Dr. Ludwik Freundlich
Dr. Leon Gleisner
Dr. Wolf Wilhelm Goldblatt
Dr. Abraham Goldstein
Dr. Seweryn Gottlieb
Dr. Szymon Grunfeld
Dr. Leopold Gutfreund
Dr. Maksymilian Guttman
Dr. Józef Hirsch
Dr. Ignacy Kempler
Dr. Maurycy Kaufman
Dr. Edward Kleinberger
Dr. Salomon Kroch
Dr. Ludwik Landy
Dr. Feliks Lachs
Dr. Izydor Leuchter
Dr. Artur Lustgarden
Dr. Ignacy Mahler
Dr. Natan Oberlander
Dr. Jakub Palenker
Dr. Artur Rosenzweig
Dr. Bernard Salomon
Dr. Emil Steinberg
Dr. Dawid Susskind
Dr. Lobl Warenhaupt
Malarze i Rzeźbiarze
Hochman 
Immergluck 
Leon Lewkowicz
Szymon Muller
Abraham Neumann
Jakub Pfefferberg
Sternberg 
Fryda Fenichlowa
Norbert Strassberg
Emil Schinagel
Schwanenfeld 
Mala Schmarcek
Henryk Weber
Elisze Weintraub
Muzycy
Ryszard Apte
Juliusz Hoffman
Mieczysław Hoffman
Dola Hoffman
Dr. Lust 
Stella Margulies
Ziuta Pflaster
Stein-Schwarzbrand
Jakub Weissman
Jakub Weingarten
Maria Zimmermanowa
Hanna Zimmerman
Pisarze, Dziennikarze, Nauczyciele
Maurycy Borenstein ("M.Boren")
Józef Diament
Stella Feldhornowa-Landy
Jakub Fleischman
Gustawa Goldman
Mordche Gebirtig
Roman Gehorsam
Hirsch Guttman
Dr. Mojzesz Kanfer
Rauchwerger 
Zygmunt Reich
Leopold Rosner
Izrael Schreibtaffel
Lekarze
Dr. Wilhelm Armer
Dr. Arnold Banett
Dr. Karol Birkenfeld
Dr. Maksymilian Blassberg
Dr. Felicja Blankstein
Dr. Rozalia Blauowna
Dr. Pejlet Broniatowski
Dr. Helena Czapnicka
Dr. Julian Drettler
Dr. Ozjasz Dym
Dr. Fryderyka Distler
Dr. Filip Eisenberg
Dr. Stanisław Eibenschutz
Dr. Bernard Englander
Dr. Salomon Friedecker
Dr. Benedykt Feldmaus
Dr. Hanna Fleischman
Dr. Leon Fuchs
Dr. Józef Fischer
Dr. Zygfryd Fischer
Dr. Kalmann Friedmann
Dr. Fromowicz 
Dr. Izydor Fischhab
Dr. Roman Glassner
Dr. Amalia Goldman
Dr. Gizela Guttman
Dr. Edward Goldblatt
Dr. Maurycy Haber
Dr. Dora Haber
Dr. Tadeusz Heller
Dr. Erna Hollander
Dr. Marek Faber
Dr. Maksymilian Horowitz
Dr. Maria Hirschtalowna
Dr. Mojzesz Handler
Dr. Gustawa Joffe
Dr. Czeslawa Jurowiczowa
Dr. Leopold Jakobson
Dr. Józef Kirschner
Dr. Jakub Kranz
Dr. Zygmunt Kurz
Dr. Wiktor Kepler
Dr. Aleksander Lauer
Dr. Henryk Leuchter
Dr. Julian Lustig
Dr. Zygmunt Leinkram
Dr. Michał Leinkram
Dr. Edward Libman
Dr. Gruna Spira Lewinger 
Dr. Debora Lazer
Dr. Romuald Lachs
Dr. Aleksander Leczycki
Dr. Wolf Margulies
Dr. Edward Mintz
Dr. Eugenia Mirowska
Dr. Manesse Zuckerowa
Dr. Ela Natel
Dr. Bruno Palin
Dr. Leon Pawlinger
Dr. Maria Pechner
Dr. Henryk Pechner
Dr. Gustawa Praetzel
Dr. Wilhelm Poranski
Dr. Otmar Reiner
Dr. Dawid Rubinstein
Dr. Dora Rubinstein
Dr. Henryk Rosenzweig
Dr. Zygmunt Schwarz
Dr. Mieczysław Steinbach
Dr. Władysław Stenzel
Dr. Bronisława Schenkel
Dr. Józef Spira
Dr. Berta Silberberg
Dr. Stefania Silberberg
Sr. Natan Stern
Dr. Emil Schinagel
Dr. Regina Thur
Dr. Lila Wandstein
Dr. Henryk Weber
Dr. Wanda Zaks
Nauczyciele z gimnazium
Dr. Wolf Barasch
Majer Braun
Dr. Anna Brossowa
Szaja Dreiblatt
Dr. Julius Feldhorn
Dr. Michał Friedlander
Chaim Gunsberg
Eliasz Haber
Rifka Haberowa
Dr. Ozjasz  Herschdorfer
Albert Hochman
Benjamin Jeruzalimski
Gustawa Johannes
Malwina Kleinberzanka
Joachim Izak Kohn
Naftali Jaakow Kwitner r. Celter
Samuel Kupfermann
Ozjasz Mahler
Hirsch Mereminski-Kossowski
Menasche Muhlstein
Dr. Ignacy Muller
Joachim Mettalman
Ada Nadel Hechtowa
Rabbi Hirsch Pfeffer
Benzion Rappaport
Izrael Rosenzweig
Naftali Rubinstein
Hirsch Scherer
Zygmunt Seiden
Baruch Sperber
Dr. Samuel Stendig
Mowsza Szmueicz
Etta Taffetowa
Mojzesz Taffet
Ozjasz Trauner
Leon Wolowski
Nauczyciele ze szkoły "Ber Jakob"
Ester Goldstoff
Chana Grossfeld
Juda Leib Orlean
Rabini
Rabbi Mojzesz Friedman
Rabbi Szein Klingberg
Rabbi Schmelke Kornitzer
Rabbi Szabse Rappaport
Rabbi Samuel Schmelkes
Rabbi Mordche Spira
Rabbi Chaim Teitelbaum
Rabbi Mojzesz Wachsberg
Członkowie  "Poalej Syjon"
Naftali Birnhack
Mojzesz Birnhack
Mojzesz Cyzer
Mendel Diamand
Jakub Elend
Rywka Fajer
Tosia Frydman
Dr. Aron Fuss
Rena Fuchs
Józef Grunberger
Gelb 
Jakub Goldberg
Edmund Golowner
Kalman Hauser
Samuel Herzog
Izraelewicz 
Abraham Mojzesz Kropf
Dr. Mojzesz Kanfer
Mojzesz Kesselman
Anszel Kesselman
Eda Ladau
Abraham Laban Leibowicz
Dr. Laufbahn
Salomon Lemberger
Róza Lux
Pinkas Ost
Juda Poller
Hanka Poller
L.Sternfeld
Kacenelenbogen 
Dr. Israel Sroka
Helena Schonfeld
Jozef Steigler
Izydor Weinreb
Bela Weissbardt
Adela Zeif
Mojzesz Zuckerman
CZłonkowie organizacji syjonistycznych:
"Hitachdut" i "Gordonia"
Chaim Altbach
Selig Altbach
Dr. Berl Axelrad
Jozef Baran
Rena Bauminger
Bilha Berglas
Dr. Hirsch Besen
Dora Blumenstoc
Rega Brandsdorfer
Dr. Efraim Federgrun
Cecylia Freiman
Zwi Friedman
Celina Galster
Jozef Garnbaum
Berl Gemeiner
Salomea Gluckstein
Bernard Goldberg
Majer Gottesdiener
Meilech Gottesdiener
Juda Grun
Regina Grun
Stefan Gold
Jozef Hoffman
Szyja Hornik
Peretz Hubscher
Wiktor Ingberg
Samuel Katz
Regina Kluger
Juliusz Katz
Samuel Landau
Leszek Landerer
Chaim Laufer
Chaim Mandel
Jozef Mannheimer
Dr. Mojzesz Margulies
Rozalia Metzger
Anna Metzger
Mosze Mosinger
Szame Nessel
Ryfka Oppenheim
Jozef Perlberger
Emil Rozenstrauch
Icchok Sessler
Fryda Schmerlowitz
Erna Schmerlowitz
Helena Stiel
Flora Schwartzfed
Fela Schneider
Jozef Spinnrad
Samuel Szulim
Salomon Wrobel
Uszer Weinfeld
Dawid Zweckenstiel
Członkowie lewicowego skrzydła "Poalej Syjon"
Leibek Schmerler
Izak Bergbaum
Beniamin Binowicz
Alek Brandstadter
Romek Feldman
Maks Rosenberg
Ezriel Rosengarten
Członkowie stowarzyszeń syjonistycznych
Dr. Henryk Apte
Maria Apte
Marek Bieberstein
Szewach Biegeleisen
Hanka Bloss
Henryk Borer
Mina Brenner
Dr. Dawid Bulwa
Leon Bulwa
Akiba Buchner
Gustawa Dranger
Szelona Dranger
Szymon Dranger
Szymon Durstenfeld
Dr. Kalman Ebersohn
Maniek Eisenstein
Jakub Fred
Dr. Salo Gelbwachs
Alek Goldberg
Milek Gottlieb
Dr. Leon Hecht
Leon Heffner
Leon Heller
Samuel Herzog
Matylda Karmel
Chaim Kermisch
Dr. Izydor Krengel
Hanka Landwirth
Leon Liebeskind
Adolf Liebeskind
Mina Liebeskind
Dr. Samuel Liebeskind
Bernad Leinkram
Zygmunt Mahler
Lolek Nussenfeld
Maurycy Osiek
Nussel Parcker
Marek Reichbaum
Abraham Schlussel
Helena Schneide
Elza Silberstein
Dr. Henryk Silberstein
Dr. Samuel Spiegel
Hanka Spritzer
Jakub Spritzer
Dr. Maurycy Steinberg
Aron Stempel
Dr. Henryka Stillerowa
Maurycy Taubler
Juda Tennenbaum
Maria Thonowa
Mojzesz Ubersfeld
Prof. Szewach Walkowski
Dr. Leon Wander
Edwin Weiss
Tobiasz Weksner
Baruch Wexner
Mojzesz Wiesenfeld
Hillel Wodzislawski
Zygmunt Zeimer
Dr. Juda Zimmerman
Członkowie Bundu
Luska Aleksandrowicz 
Dr. Wilhelm Aleksandrowicz
Adler 
Herman Berger
Dr. Jakub Bross
Jonas Blum
Birkenfeld 
Dr. Szya Fensterblau
Izak Grossbard
Dr. Artur Glassner
Jakub Goldberg
Moniek Glaser
Dr. Rudolf Goldfinger
Menasse Gumplowicz
Szulim Hazendorf
Dr. Gusta Joffe
Dawid Kupfer
Kornblum 
Jakun Kneller
Moses Katz
Natan Luicer
Dr. Leopold Leinkram
Dr. Henryk Leuchter
Dr. Henryk  Mincer
Fiszel Mansdorf
Moniek Nadler
Dr. Nehmer 
Markus Neuger
Moniek Ostry
Bronia Pomeranc
Helena Spilling
Jakub Schein
Lajbus Skorecki
Jakub Schmalholz
Leon Schmalholz
Mania Silberstein
Schussler 
Dr. Daniel Schonberg
Szymek Teimenbaum
Hesiek Taubenblatt
Szyja Wolfgang
Cyla Wolfgang
Jakub Weise
Wilek Witerkowski
Dr. Stefan Weissblitz
Eliasz Wittman
Wasserlauf 
Dr. Pola Wasserberg
Leizer Vogel
Pinkas Zehngebot

Członkowie Komunistycznej Partii Polski
Abraham Amster
Gerszon Bases
Irena Blatt
Henryk Feldman
Geizman 
Ginzizanka 
Alfred Goldstein
Mojzesz Gross
Roman Halberstock
Harendorf 
Dr. Knobel 
Mielek Kantorowicz
Krakus 
Kreuzer 
Lemberger 
Lewinski 
Zygmunt Monderer
Samuel Marek
Milek Neuhof
Dr. Pufeles 
Mojzesz Pulka
Dr. Bronislaw Rost
Julian Rosenfeld
Rappaport 
Halina Steinhaus
Członkowie stowarzyszenia "Mizrachi"
Szlojme Biegeleisen
Szymon Bauminger
Jakub Buchweitz
Jehoszua Dresner
Kalman Heffner
Rabbi Meszulem Krieger
Dr. Eliasz Markus
Ruben Mahler
Aron Schwarz
Szymon Spritzer

Członkowie "Aguda"
Mojzesz Deutscher
Chaim Freilach
Rabbi Mendel Klingberg
Alter Kurzman
Uszer Spira
Fajwel Stempel
Jakub Steindig : "Dewastacja Cmentarzy, Bożnic i Zabytków 
Żydowskich Krakowa podczas Okupacji Hitlerowskiej"
"W 3-cią rocznicę zagłady getta w Krakowie (13.II.1943-13.III.) 
1946.
Centralny Komitet Żydów Polskich, Kraków, 1946,
 
 

 


copyright © 2002 
Wszystkie prawa zastrzeżone