 |
|
Trudno dziś sobie wyobrazić różnorodność życia społeczności krakowskich Żydów. Po liczącej w 1939 roku blisko 70 tysięcy osób - społeczności pozostało mniej zdjęć niż posiada dziś przeciętna rodzina. Opuszczając w 1941 r. Kazimierz większość mieszkańców, zabrała je ze sobą nie zdając sobie sprawy że idzie w ostatnią drogę życia. Nieliczne materiały, wyszukiwane w archiwach są jedynym świadectwem o życiu mieszkańców Kazimierza. Będziemy stopniowo prezentować
materiały dokumentujące życie społeczności żydowskiej, zarówno na
Kazimierzu jak też w Krakowie. |
|
|
• Izraelickie Stowarzyszenia dobroczynne, naukowe i towarzyskie. Bikor Cholim. Opieka nad chorymi. Mostowa 10 Chewra Kadisza. Stowarzyszenie pogrzebowe. Wolnica 5. • Nosse Hamitah. Stowarzyszenie noszących mary. Kupa 17. • Ahawes Rajem. Stowarzyszenie dobrych dążności. Łazienna 7. • Malbisz Erumin. Tow. dobroczynności starozakonnych. Augustyańska 13. • Hasch.nases Kaleh. Stow. dla zaopatrzenia dziewcząt wychodzących za mąż Stradom 13. • Kipe Zedukuh. Stow. dla rozdzielania jałmużny i węgli. Sebastyana 3. • Menachim Abelim. Stow, dla pocieszania i wsparcia biednych izraelitów, pozostających w żałobie po śmierci krewnych. Sebastyana 3. • Hisaharn bibne anijun. Stow. wsparcia biednych chłopców starozakonnych. Prez. Dr. M. Wechsler. Zielona 8. • Binai Bruth. Solidarność. Prez.: Dr A. Fischler. Grodzka 61. • Hauschacher. Przedświt. Dietka 54. Chewra Assiri..Sebastyana 33. • Bach. Bet u. Woltatigläääeiteverein. Węglowa 3. Chewra Sandlers. Stow. Domu modlitwy i dobroczynności szewców izraelickich. Józefa 2. • Samscha Zywela Cadek. Stow. ku wspieraniu rzeźników żydowskich. Krakowska 15. • Asitas Skemia. Tow. izrael. starców i kalek. Prez.: Dr M. Wechsler. Zielona 8. • Aussehei. Stow. ku wspieraniu biednych wysłużonych żołnierzy wyzn. mojż. Prez.: Dr.Liebeskind. Dietla 79. • Tow. wzaj. pomocy rękodzielników izrael. Stradom 27. • Stow. ku wspieraniu słuchaczów wszechnicy i rygorozantów Prez.: Dr. Jerzy Trammer. Zielona 3. • Miejscowa grupa krakowsk. Stow. ku niesieniu pomocy ubogiej ludności izrael. w Galicyi. Prezes: D.r. Herman Hirsch. Zielona 18. • Stow. pań dla wsparcia biednych ch. położnic. Prez. Dora Fraenklowà. Sebastyana 3. • Stow. kobiet dla wsparcia wdów izrael. Prez.: Amalia Oetingerowa,. Grodzka, 50. • Stow. dla wsparcia uczniów szkół ludowych wyz.. mojż. Prez.: Dr. Ludwik Lustgarten. Grodzka 58. • Stow. kuchni rytualnej dla izraelitów zostających w szpitalach publiczn, Prez.: Rebeka Blanketein. Stow. ku wsparciu subjektów handlowych izrael. Dietla 53. • Stow. ku zaopatrywaniu ubogich uczennic wyzn. mojż. w odzież i obuwie. Prez.: Karolina Horowitzowa. Grodzka. • Stow. ku niesieniu pomocy biednym chorym i wyzdrowicielom • szpitali krakowskich. Przez.: Regina Rotweinowa. Stolarska 15. • Stow. pań dla wychowania biednych sierot żydowskich. Prez.: Dora, Fraenklowa. Mostowa 4. • Stow, bezpłatnego pośrednictwa w pracy. Prez.: Dawid Kohn. Floryanska. • Stow. izraelitów postępowych. Prez.: Dr. L. Horowitz. Gertrudy 9. • Stow opodatkowanych dla popierania wspólnych interesów. Przez.: Dr. Adolf Meisels. • Stow. izrael. młodzieży handlowej Zielona 9. Stow. właścicieli realności w dzielnicach VI, VII i VIII. Prez.: Dr. H. Seinfeld. • Stowarzyszenie krawców Chaitim. • Stow. zawodowe pocnocników handl. Dietla 41. Pomoc szkolna. Prez.: Amalia Reichmann. Zwiazek naukowo-towarzyski. Prez.: Dr. Geldwert. Floryańska, 5 • 'Tow. biblioteki i czytelni publ. Esra. Prez.: Dr. Leon Horowitz. Grodzka 32. • Żydowskie towarzystwo gimnastyczne. Prez.: Dr. Ludwik Goldwasser. Dietla 58. • Tow. im. Kazimierz, Wielkiego. Prez.: Dr. Maurycy Horowitz. • Koło obywatelskie. Prez.: Dr. L. Rotwein. Zielona 7. • Czytelnia dla kobiet narodowości -żydowskiej „Ruth"". Prez.: 0. Thonowa. Zielona 7. • Komitet kuchni szkolnej. Prez. : Dr. L. Lustgarten. Komitet taniej kuchni ludowej. Prez.: Dr. L. Horowitz. • Ochronka dla dzieci. Perz.: Dr. L. Horowitz. Filia 1'ov-. „Die izraelit. Allianz in Wien". Prez.: Prof. Dr. Rosenblatt |
|
|
Prawnicy Dr. Ernest Ader Dr. Aleksander Adler Dr. Aleksnader Austern Dr. Jozef Bannet Olga Bannet Dr. Ignacy Basler Dr. Mojzesz Billet Dr. Ludwik Freundlich Dr. Leon Gleisner Dr. Wolf Wilhelm Goldblatt Dr. Abraham Goldstein Dr. Seweryn Gottlieb Dr. Szymon Grunfeld Dr. Leopold Gutfreund Dr. Maksymilian Guttman Dr. Józef Hirsch Dr. Ignacy Kempler Dr. Maurycy Kaufman Dr. Edward Kleinberger Dr. Salomon Kroch Dr. Ludwik Landy Dr. Feliks Lachs Dr. Izydor Leuchter Dr. Artur Lustgarden Dr. Ignacy Mahler Dr. Natan Oberlander Dr. Jakub Palenker Dr. Artur Rosenzweig Dr. Bernard Salomon Dr. Emil Steinberg Dr. Dawid Susskind Dr. Lobl Warenhaupt Malarze i Rzeźbiarze Hochman Immergluck Leon Lewkowicz Szymon Muller Abraham Neumann Jakub Pfefferberg Sternberg Fryda Fenichlowa Norbert Strassberg Emil Schinagel Schwanenfeld Mala Schmarcek Henryk Weber Elisze Weintraub Muzycy Ryszard Apte Juliusz Hoffman Mieczysław Hoffman Dola Hoffman Dr. Lust Stella Margulies Ziuta Pflaster Stein-Schwarzbrand Jakub Weissman Jakub Weingarten Maria Zimmermanowa Hanna Zimmerman Pisarze, Dziennikarze, Nauczyciele Maurycy Borenstein ("M.Boren")
Józef Diament
Stella Feldhornowa-Landy
Jakub Fleischman
Gustawa Goldman
Mordche Gebirtig
Roman Gehorsam
Hirsch Guttman
Dr. Mojzesz Kanfer
Rauchwerger
Zygmunt Reich
Leopold Rosner
Izrael Schreibtaffel
Fizycy Dr. Wilhelm Armer Dr. Arnold Banett Dr. Karol Birkenfeld Dr. Maksymilian Blassberg Dr. Felicja Blankstein Dr. Rozalia Blauowna Dr. Pejlet Broniatowski Dr. Helena Czapnicka Dr. Julian Drettler Dr. Ozjasz Dym Dr. Fryderyka Distler Dr. Filip Eisenberg Dr. Stanisław Eibenschutz Dr. Bernard Englander Dr. Salomon Friedecker Dr. Benedykt Feldmaus Dr. Hanna Fleischman Dr. Leon Fuchs Dr. Józef Fischer Dr. Zygfryd Fischer Dr. Kalmann Friedmann Dr. Fromowicz Dr. Izydor Fischhab Dr. Roman Glassner Dr. Amalia Goldman Dr. Gizela Guttman Dr. Edward Goldblatt Dr. Maurycy Haber Dr. Dora Haber Dr. Tadeusz Heller Dr. Erna Hollander Dr. Marek Faber Dr. Maksymilian Horowitz Dr. Maria Hirschtalowna Dr. Mojzesz Handler Dr. Gustawa Joffe Dr. Czeslawa Jurowiczowa Dr. Leopold Jakobson Dr. Józef Kirschner Dr. Jakub Kranz Dr. Zygmunt Kurz Dr. Wiktor Kepler Dr. Aleksander Lauer Dr. Henryk Leuchter Dr. Julian Lustig Dr. Zygmunt Leinkram Dr. Michał Leinkram Dr. Edward Libman Dr. Gruna Spira Lewinger Dr. Debora Lazer Dr. Romuald Lachs Dr. Aleksander Leczycki Dr. Wolf Margulies Dr. Edward Mintz Dr. Eugenia Mirowska Dr. Manesse Zuckerowa Dr. Ela Natel Dr. Bruno Palin Dr. Leon Pawlinger Dr. Maria Pechner Dr. Henryk Pechner Dr. Gustawa Praetzel Dr. Wilhelm Poranski Dr. Otmar Reiner Dr. Dawid Rubinstein Dr. Dora Rubinstein Dr. Henryk Rosenzweig Dr. Zygmunt Schwarz Dr. Mieczysław Steinbach Dr. Władysław Stenzel Dr. Bronisława Schenkel Dr. Józef Spira Dr. Berta Silberberg Dr. Stefania Silberberg Sr. Natan Stern Dr. Emil Schinagel Dr. Regina Thur Dr. Lila Wandstein Dr. Henryk Weber Dr. Wanda Zaks Nauczyciele z gimnazium Dr. Wolf Barasch Majer Braun Dr. Anna Brossowa Szaja Dreiblatt Dr. Julius Feldhorn Dr. Michał Friedlander Chaim Gunsberg Eliasz Haber Rifka Haberowa Dr. Ozjasz Herschdorfer Albert Hochman Benjamin Jeruzalimski Gustawa Johannes Malwina Kleinberzanka Joachim Izak Kohn Naftali Jaakow Kwitner r. Celter Samuel Kupfermann Ozjasz Mahler Hirsch Mereminski-Kossowski Menasche Muhlstein Dr. Ignacy Muller Joachim Mettalman Ada Nadel Hechtowa Rabbi Hirsch Pfeffer Benzion Rappaport Izrael Rosenzweig Naftali Rubinstein Hirsch Scherer Zygmunt Seiden Baruch Sperber Dr. Samuel Stendig Mowsza Szmueicz Etta Taffetowa Mojzesz Taffet Ozjasz Trauner Leon Wolowski Nauczyciele ze szkoły "Ber Jakob" Ester Goldstoff Chana Grossfeld Juda Leib Orlean Rabini Rabbi Mojzesz Friedman Rabbi Szein Klingberg Rabbi Schmelke Kornitzer Rabbi Szabse Rappaport Rabbi Samuel Schmelkes Rabbi Mordche Spira Rabbi Chaim Teitelbaum Rabbi Mojzesz Wachsberg Członkowie "Poalej Syjon" Naftali Birnhack Mojzesz Birnhack Mojzesz Cyzer Mendel Diamand Jakub Elend Rywka Fajer Tosia Frydman Dr. Aron Fuss Rena Fuchs Józef Grunberger Gelb Jakub Goldberg Edmund Golowner Kalman Hauser Samuel Herzog Izraelewicz Abraham Mojzesz Kropf Dr. Mojzesz Kanfer Mojzesz Kesselman Anszel Kesselman Eda Ladau Abraham Laban Leibowicz Dr. Laufbahn Salomon Lemberger Róza Lux Pinkas Ost Juda Poller Hanka Poller L.Sternfeld Kacenelenbogen Dr. Israel Sroka Helena Schonfeld Jozef Steigler Izydor Weinreb Bela Weissbardt Adela Zeif Mojzesz Zuckerman CZłonkowie organizacji syjonistycznych: "Hitachdut" i "Gordonia" Chaim Altbach Selig Altbach Dr. Berl Axelrad Jozef Baran Rena Bauminger Bilha Berglas Dr. Hirsch Besen Dora Blumenstoc Rega Brandsdorfer Dr. Efraim Federgrun Cecylia Freiman Zwi Friedman Celina Galster Jozef Garnbaum Berl Gemeiner Salomea Gluckstein Bernard Goldberg Majer Gottesdiener Meilech Gottesdiener Juda Grun Regina Grun Stefan Gold Jozef Hoffman Szyja Hornik Peretz Hubscher Wiktor Ingberg Samuel Katz Regina Kluger Juliusz Katz Samuel Landau Leszek Landerer Chaim Laufer Chaim Mandel Jozef Mannheimer Dr. Mojzesz Margulies Rozalia Metzger Anna Metzger Mosze Mosinger Szame Nessel Ryfka Oppenheim Jozef Perlberger Emil Rozenstrauch Icchok Sessler Fryda Schmerlowitz Erna Schmerlowitz Helena Stiel Flora Schwartzfed Fela Schneider Jozef Spinnrad Samuel Szulim Salomon Wrobel Uszer Weinfeld Dawid Zweckenstiel Członkowie lewicowego skrzydła "Poalej Syjon" Leibek Schmerler Izak Bergbaum Beniamin Binowicz Alek Brandstadter Romek Feldman Maks Rosenberg Ezriel Rosengarten Członkowie stowarzyszeń syjonistycznych Dr. Henryk Apte Maria Apte Marek Bieberstein Szewach Biegeleisen Hanka Bloss Henryk Borer Mina Brenner Dr. Dawid Bulwa Leon Bulwa Akiba Buchner Gustawa Dranger Szelona Dranger Szymon Dranger Szymon Durstenfeld Dr. Kalman Ebersohn Maniek Eisenstein Jakub Fred Dr. Salo Gelbwachs Alek Goldberg Milek Gottlieb Dr. Leon Hecht Leon Heffner Leon Heller Samuel Herzog Matylda Karmel Chaim Kermisch Dr. Izydor Krengel Hanka Landwirth Leon Liebeskind Adolf Liebeskind Mina Liebeskind Dr. Samuel Liebeskind Bernad Leinkram Zygmunt Mahler Lolek Nussenfeld Maurycy Osiek Nussel Parcker Marek Reichbaum Abraham Schlussel Helena Schneide Elza Silberstein Dr. Henryk Silberstein Dr. Samuel Spiegel Hanka Spritzer Jakub Spritzer Dr. Maurycy Steinberg Aron Stempel Dr. Henryka Stillerowa Maurycy Taubler Juda Tennenbaum Maria Thonowa Mojzesz Ubersfeld Prof. Szewach Walkowski Dr. Leon Wander Edwin Weiss Tobiasz Weksner Baruch Wexner Mojzesz Wiesenfeld Hillel Wodzislawski Zygmunt Zeimer Dr. Juda Zimmerman Członkowie Bundu Luska Aleksandrowicz Dr. Wilhelm Aleksandrowicz Adler Herman Berger Dr. Jakub Bross Jonas Blum Birkenfeld Dr. Szya Fensterblau Izak Grossbard Dr. Artur Glassner Jakub Goldberg Moniek Glaser Dr. Rudolf Goldfinger Menasse Gumplowicz Szulim Hazendorf Dr. Gusta Joffe Dawid Kupfer Kornblum Jakun Kneller Moses Katz Natan Luicer Dr. Leopold Leinkram Dr. Henryk Leuchter Dr. Henryk Mincer Fiszel Mansdorf Moniek Nadler Dr. Nehmer Markus Neuger Moniek Ostry Bronia Pomeranc Helena Spilling Jakub Schein Lajbus Skorecki Jakub Schmalholz Leon Schmalholz Mania Silberstein Schussler Dr. Daniel Schonberg Szymek Teimenbaum Hesiek Taubenblatt Szyja Wolfgang Cyla Wolfgang Jakub Weise Wilek Witerkowski Dr. Stefan Weissblitz Eliasz Wittman Wasserlauf Dr. Pola Wasserberg Leizer Vogel Pinkas Zehngebot Członkowie Komunistycznej Partii Polski Abraham Amster Gerszon Bases Irena Blatt Henryk Feldman Geizman Ginzizanka Alfred Goldstein Mojzesz Gross Roman Halberstock Harendorf Dr. Knobel Mielek Kantorowicz Krakus Kreuzer Lemberger Lewinski Zygmunt Monderer Samuel Marek Milek Neuhof Dr. Pufeles Mojzesz Pulka Dr. Bronislaw Rost Julian Rosenfeld Rappaport Halina Steinhaus Członkowie stowarzyszenia "Mizrachi" Szlojme Biegeleisen Szymon Bauminger Jakub Buchweitz Jehoszua Dresner Kalman Heffner Rabbi Meszulem Krieger Dr. Eliasz Markus Ruben Mahler Aron Schwarz Szymon Spritzer Członkowie "Aguda" Mojzesz Deutscher Chaim Freilach Rabbi Mendel Klingberg Alter Kurzman Uszer Spira Fajwel Stempel Jakub Steindig : "Dewastacja Cmentarzy, Bożnic i Zabytków Żydowskich Krakowa podczas Okupacji Hitlerowskiej" "W 3-cią rocznicę zagłady getta w Krakowie (13.II.1943-13.III.) 1946. Centralny Komitet Żydów Polskich, Kraków, 1946, |